Deze website maakt gebruik van cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie.

Grenzen stellen

2 april is het Wereldautismedag. De week die daarop volgt, is door de Nederlandse Vereniging Autisme (NVA) uitgeroepen tot de autismeweek en heeft dit jaar het thema grenzen. Medewerkers van MEE & de Wering benaderden cliënten hiervoor en vroegen of zij hun ervaringen over grenzen te stellen kunnen delen.

01 april 2022

Carla vroegen wij of zij ons iets meer kan vertellen over wat het voor haar betekent hoe om te gaan in je dagelijks leven met autisme. “Ik moet zorgen voor structuur, en regelmaat en daar rekening mee houden en daar naar leven.”

Een concreet voorbeeld wat ze hierbij geeft, is: “Ik kijk altijd s ’avonds in mijn agenda voor de dag erna, zodat ik de volgende dag goed weet wat ik allemaal ga doen.”  

Stel dat je dat niet doet de avond van te voren je agenda doornemen, wat heeft dat voor gevolgen voor je? “Veel rommeliger, onvoorbereid, dat is erg lastig voor mij. Het kost mij veel meer energie. Het geeft mij veel prikkels en de dag is moeilijker voor mij als ik me niet heb voorbereid. Het zit dan niet in mijn hoofd en is het lastiger dan als ik het allemaal wel weet. Als ik mijn agenda niet van te voren doorneem, dan heb ik geen tijdsbesef, de dag gaat dan heel snel of heel langzaam en kan ik s ’nachts niet slapen.”

Waaraan en hoe kun je zelf merken dat je overprikkeld bent? “Ik ben dan letterlijk prikkelbaarder en chagrijniger. Ook heb ik dan lichamelijke klachten zoals: hoofdpijn,  duizelig, misselijk, niet lekker en snel moe. Het is dan snel teveel allemaal.”

Waar raak je vooral overprikkeld van? “Wanneer er veel dingen onverwachts gebeuren, zoals bijvoorbeeld als ik op het werk ben en we hebben een bepaalde planning en het gaat in 1 keer helemaal anders. Of iemand gaat ziek naar huis of er is iets dat anders gaat dan hoe het in mijn hoofd zit. Dan is het heel snel verkeerd. Ook de Corona periode was moeilijk voor mij. Elke keer andere maatregelen, regels die betrekking hadden op het sporten, werk, op visite gaan bij iemand gaf heel veel stress.”  

Het thema van de autisme week is grenzen. Hoe bewaak jij je grenzen m.b.t overprikkeling en hoe geef je ze aan? “Dat heb ik hier op de Sociale vaardigheden training geleerd. Op tijd Nee durven zeggen omdat ik nu weet wat de gevolgen zijn voor mij als ik wel Ja zeg. Soms blijft het wel eens lastig want ik wil ook niemand teleurstellen. Ik weet nu beter de gevolgen als ik het wel doe dan heb ik er zelf weer last van. Het leren nee zeggen op tijd en ook leren aanvoelen bij jezelf is belangrijk. Dat was in het begin voor mij lastig, ik ging gewoon maar door. Het kwam niet in me op om Nee te zeggen, rust te pakken of grenzen aan te geven. Als je dat kan, geeft het veel verlichting. Ik herken nu veel meer dingen en heb veel meer inzicht gekregen vooral wat voor gevolgen het heeft als ik niet op tijd mijn grenzen aan geef. Eerst deed ik gewoon dingen en achteraf was het teveel.  

Heb je nog andere voorbeelden hoe jij je grenzen bewaakt? “Ervoor zorgen dat ik 1 of 2 avonden in de week voor mezelf heb zodat ik echt kan ontspannen. Ik moet echt tijd nemen dat ik even niets doe op bepaalde dagen anders ben ik snel moe en is het snel teveel. Twee avonden om weer op te laden.  

Kunnen mensen jou hiermee nog helpen? “Lastig omdat ik het zelf beter aanvoel dan anderen. Soms kan ik wel bepaalde dingen uit handen geven waardoor ik het zelf wat rustiger krijg, zoals bijvoorbeeld op het werk als het heel druk is dan is het fijn om iets aan een collega over te kunnen laten.”  

Wat heb je nog meer geleerd in de sociale vaardigheden training? “Heel veel. Iets bespreekbaar maken, dat vond ik altijd erg spannend. Als ik overprikkeld was, schoot ik snel in de heftige emoties waardoor een gesprek niet mogelijk was. In de training heb ik geleerd eerst rustig worden en tot 10 tellen, goed nadenken wat ik wil bespreken en dan op de manier waarop we in de groep hebben geoefend het te bespreken. Hierdoor escaleren dingen niet meer. Ik heb geleerd om te gaan met kritiek. Dat vond ik lastig. Ik nam kritiek vaak heel persoonlijk. Ik weet nu dat het vaak zo niet is bedoeld. Als je kritiek krijgt is dat vaak onverwachts. Dan schoot ik in de emotie en ging er fel tegen in. Uit elk onderdeel heb ik wat gehad.”  

Adviseer je deze training voor mensen met ASS? “Ja absoluut. Ik heb er heel veel aan gehad. Bijna dagelijks pas ik het toe. Ik heb een spiekbriefje gehad die zit in mijn telefoon. Daar kijk ik gemiddeld 3 keer per week op. Hoe zat het ook alweer en hoe ga ik het doen?”  

Het is echt een doe training je oefent veel in de vorm van een rollenspel. Is dat passend voor mensen met ASS? “Ja, ik denk niet dat je dit uit de theorie kan leren. In het begin vond ik het spannend om een soort van toneelstukje te spelen met elkaar, dat was nieuw maar door echte situaties na te spelen is het veel makkelijker om de vaardigheid in het echte leven toe te passen. Gewoon omdat je het dan al een paar keer hebt geoefend.”  

Wat heb je nog meer gehad aan de ondersteuning bij MEE & de Wering? “Veel! De tips en de hulp en dat ik kon bellen als het niet ging. De uitleg naar familie en vrienden en naar mijzelf.”  

Heb jij verder nog tips voor mensen met ASS? “Goed leren wat je precies hebt. Het is heel breed. Daar toch een stukje hulp in vinden in hoe je daar mee om moet gaan want zelf kon ik dat niet is mijn ervaring. Nu ik die hulp heb gehad, kan ik zelf verder. Het gaat een stuk beter als eerst.”   


Een aangemelde client, een 20-jarige vrouw met ASS deelde haar verhaal met ons. 
 

Je hebt je aangemeld bij MEE & de Wering met een vraag om psycho-educatie. Waarom wil jij dit graag? Wat weet je er zelf al over? “Ik heb veel last gehad van stress en vermoeidheid maar ik wist niet hoe dat kwam. Ik wist er al wat van maar meer weten is meestal beter.”

Wat is door je autisme lastig in het dagelijks leven? “De standaard dingen zoals bijvoorbeeld regelmatig douchen, tandenpoetsen maar ook klusjes plannen in combinatie met werk.”
Kan jij merken wanneer je over je grens gaat? Zo ja, hoe merk je dat en kun je misschien een voorbeeld geven? “Het is voor mij heel lastig maar meestal is dat wanneer ik opeens heel moe ben.”

Wat betekent grenzen stellen voor jou? “Meer rust in mijn hoofd hebben om wel zoveel mogelijk te kunnen doen.”

Je hebt aangegeven door autisme eerder moe te zijn. Je bent gevoelig voor veel drukte om je heen. Dit kun je dan minder opzoeken. Wat doe je als je moe wordt? En hoe voorkom je die moeheid? “Ik zoek dan een rustigere plek op of ik ga naar huis, ik heb het nog niet te kunnen voorkomen.“

Heb jezelf een idee hoe je geholpen kan worden met begrenzen? Bijv. als je een nacht doorgaat met opruimen. Hoe zou iemand jou hierbij kunnen helpen? “Om me te leren om meer op de tijd te letten of me er op te wijzen om een wekker te zetten.”

Heb je zelf ook tips voor vrouwen met autisme? Waar heb jij zelf echt wat aan gehad? “Door best wel snel aan te geven bij mensen waar je vaak mee omgaat dat je autisme hebt of waar je moeite mee heb in bepaalde situaties.”

Wat heb je tot nu toe aan de ondersteuning vanuit MEE& de Wering? Wat heb je bijv. nu geleerd?

“Dat het voor mensen met autisme het moeilijk is om het geheel te zien in plaats van heel veel kleine stukjes.”

 

 

Terug naar overzicht Omhoog
Deel deze pagina:

Google chrome:

In- of uitzoomen op de huidige pagina

Gebruik de zoomopties om alles op een webpagina groter of kleiner te maken.

  1. Open Chrome op uw computer.
  2. Klik in de rechterbovenhoek op Meer 
  3. Kies de gewenste zoomopties naast Zoom:
    • Alles groter maken: klik op Inzoomen 
    • Alles kleiner maken: klik op Uitzoomen 
    • De modus voor volledig scherm gebruiken: klik op 'Volledig scherm'

U kunt ook in- of uitzoomen met de sneltoetsen:

 

Pagina- of lettergrootte instellen voor alle webpagina's

U kunt de grootte van alle items op bezochte webpagina's wijzigen, waaronder tekst, afbeeldingen en video's. U kunt ook alleen de lettergrootte wijzigen.

Opmerking: Op sommige websites kunnen browsers niet alleen de lettergrootte wijzigen. Voor die sites kunt u de lettergrootte niet aanpassen in Google Chrome.

  1. Open Chrome op uw computer.
  2. Klik in de rechterbovenhoek op Meer  Instellingen.
  3. Klik op Geavanceerde instellingen weergeven onder aan het scherm.
  4. Breng onder Webinhoud de gewenste wijzigingen aan:
    • Alles wijzigen: Klik op de pijl-omlaag  naast 'Zoomen op pagina'. Selecteer vervolgens de gewenste zoomoptie.
    • Lettergrootte wijzigen: Klik op de pijl-omlaag  naast Lettergrootte. Selecteer vervolgens de gewenste lettergrootte. U kunt nog meer opties voor lettertypen wijzigen door op Lettertypen aanpassen te klikken.

 

 

MS Internet explorer/Edge:

In- of uitzoomen op de huidige pagina:

 

Pagina- of lettergrootte instellen voor alle webpagina's